اصطلاحات و مدخل ها
- علم ، دانش بشری
-
علم حصولی
2488 اصطلاحات عرفانی
علم حصولی دانشی است که با استفاده از واسطه‌هایی چون منطق و استدلال به دست می‌آید بر خلاف «علم حضوری» که برای به دست آوردن آن نیاز به هیچ و
-
علم حضوری
3433 اصطلاحات عرفانی
علم حضوری دانشی است که عین واقعیت معلوم بدون هیچ واسطه‌ای نزد عالِم حاضرباشد؛ مانند علم انسان به ذات و حالات وجدانی و ذهنی خود. در برابر این نوع از علم، «علم حصولی»
-
علی اصغر ، عبد الله الرضیع
9361 شخصیت‌ها
یکی از شهدای کربلا، کودک شیرخوار امام حسین(ع) از همسری به نام رباب بود. در برخی منابع کهن شیعی و اهل سنت نام این کودک عبدالله ذکر شد
-
علی بن الحسین ، علی اکبر
4780 شخصیت‌ها
امام حسین (ع) دو یا چند فرزند پسر به نام علی داشت که یکی از آنها که از همسری به نام لیلا بود به نام علی اکبر(ع) شناخته می‌شود. برخی گزارش‌ها علی اکبر(ع) را بزرگتر از
-
علی بن عقیل
1809 شخصیت‌ها
بر اساس گزارش برخی منابع، علی بن عقیل یکی از شهدای کربلا در رکاب امام حسین(ع) بود که در سی و هشت‌سالگی توسط لقیط بن یاسر جهنی
- علی شریعتی
2611 شخصیت‌ها«علی مَزینانی»، مشهور به «دکتر علی شریعتی»، دوم آذر ۱۳۱۲ش، در روستای «کاهک» از توابع سبزوار متولد شد. پدرش «محمدتقی شریعتی»، مؤسس «کانون نشر حقایق اسلامی» و مفسر نوگرای علیم ، علم خدا
37049 سرفصل‌های قرآنی«علیم» صفت مشبه و به معنای عالم است. علم الهى داراى سه مرتبه است:علم به ذات، علم به اشیای دیگر قبل از ایجاد آنها، و علم به اشیاى دیگر پس از ایجاد آنها.
علم
- عمار بن حسان
1652 شخصیتهابر اساس برخی گزارش‌ها، یکی از شهدای کربلا و از یاران امام حسین(ع)، عمار بن حس
- عمار بن سلامه دالانی
1706 شخصیتهاعمار بن (ابی) سلامه دالانی یکی از یاران امام حسین(ع) و از شهدای کربلا بود که ا
- عمار بن یاسر ، عمار یاسر
3917 شخصیتهاعمار فرزند یاسر، با کنیه‌ی ابویقظان، هم‌پیمان قبیله بنی‌مخزوم بود. نسب عمار به خاندان عنس بن مالک از قبایل قحطانی و ساکن یمن می‌رسد.
عمار، به همراه برادر(عبدالله)، پدر(یاسر) و مادرش(سمیه)خد
- عمارة بن صلخب أزدی
1567 شخصیت‌ها- عمر بن احدوث (جندب) حضرمی
1556 شخصیت‌ها- عمر بن حسین بن علی
2275 شخصیتهاابن شهرآشوب در کتاب مناقب در میان شهدای کربلا از شهیدی با نام «عمر بن حسین بن علی» یاد می‌کند که در رکاب
- عمر بن خطاب
12084 شخصیتهاعمر بن خطاب بن نفيل بن عبد العزّى بن ریاح، با کنیه‌ی ابوحفص، در سال سیزدهم بعد از عام الفیل به دنیا آمد. مادرش حنتمة بنت هاشم بن مغيره، از قریش و طایفه‌ی بنی‌مخزوم بود.
عمر در ابتدای ظهور
- عمر بن علی
1807 شخصیت‌ها- عمران
1577 سرفصل‌های قرآنی- عمران بن کعب انصاری
2075 شخصیتهابر اساس گزارش‌های تاریخی نام یکی از شهدای کربلا که روز عاشورا در رکاب امام حسین(ع)<
- عمرو (عمر) بن جناده انصاری
1822 شخصیت‌ها- عمرو (عمر) بن حسن بن علی
2213 شخصیت‌ها- عمرو (عمر) بن خالد صیداوی
1935 شخصیتهایکی از شهدای کربلا و پیروان مکتب امام حسین(ع) ، عمرو (یا عمر) بن خالد صیداوی(یا
- عمرو (عمر) بن عبدالله جندعی
1883 شخصیتهاعمرو (عمر) بن عبدالله جندعی یکی از یاران امام حسین(ع) و یکی از شهدای کربلا می‌ب
- عمرو بن خلف
1991 شخصیت‌ها- عمرو بن ضبیعة (عمرو بن شیبة ، عمر بن مشیعة)
1847 شخصیتهابر اساس برخی گزارش‌ها نام یکی از شهدای کربلا عمرو بن ضبیعه ضبعی از قبیله قیس بن ثعلبه بود که در روز عاشورا در کنار عمرو بن عاص ، عمرو عاص
3105 شخصیتهاعمرو بن عاص بن وائل سهمی، یکی از چهره‌های حیله‌گر و فرصت‌طلبی بود که از زنی به نام نابغه متولد شد. عمرو بن عاص در زمان پیامبر(ص) چهره‌ای ب
- عمرو بن قرظه
1932 شخصیتهادر میان شهدای کربلا و یاران امام حسین(ع) شهیدی به نام عمرو بن قرظه(قرطه) بن کعب
- عنب ، انگور
4163 سرفصل‌های قرآنیانگور(عنب) از میوه‌هایی است که خداوند آن را به عنوان یکی از نعمت‌های ارزشمند اعلام کرده و آن را از میوه‌های پاک بهشتى دانسته است و از این رو در عون بن عبد الله بن جعفر
2051 شخصیتهاعون بن عبدالله فرزند عبدالله بن جعفر و حضرت زینب(س) یکی از شهدای کربلا می‌باشد
- عون بن عقیل
1855 شخصیتهااندکی از منابع تاریخی کهن، از شهادت عون بن عقیل در روز عاشورا و در رکاب امام حسین(ع) یاد می‌کنند، بدون آنکه توضیح بیشتری در مورد زندگ
- عهد و میثاق (پیمان)
16101 سرفصل‌های قرآنیدر آموزه‌های دینی، عهد و پیمان از چند دیدگاه می‌تواند قابل بررسی باشد:
1 . پیمان انسان با خداوند: «در ميان مؤمنان مردانى هستند كه بر سر عهدى كه با خدا بستهاند ايستادهاند. بعضى از آنها ب
- عید فطر ، فطریه
5408 طبقه‌بندی نشده- عید نوروز
1786 زمانهاعید نوروز در ابتدای فصل بهار و ماه فروردین از عیدهایی است که مردم فارسی زبان ایران و کشورهای همسایه، آن‌را پاس می‌دارند همچنان‌که مردم کرد زبان کشورهای عراق، ترکیه و سوریه آن‌را بزرگ می‌شمارند.
- عین الحق
2621 اصطلاحات عرفانی«عین الحق» اشاره به مقام ذات خداوند و اصطلاحی هستی‌شناسانه است؛ اما گاهی در مبحث الهامات و در معرفت‌شناسی عرفانی نیز به‌کار می‌رود و اشاره به زمانی است که سالک الی الله آینه‌ی سرّ شده و باطن او کا
- غدیر خم ، عید غدیر
11269 مکان‌ها و مناطقواژه «غدیر» در لغت به چند معنا آمده است؛ مانند «آبگیر» و «قطعه‌ای از آب».
غدیر خُمّ در میان راه دو شهر بزرگ دنیای اسلام، مکه و مدینه، در محلی به نام «جُحفه» قرار دارد که در زمان رسول گرامی
- غرور
7146 سرفصل‌های قرآنیواژهی «غرور» در كلمات عرب بویژه در آيات قرآن و روايات به كار رفته و در گفت‌وگوهاى روزمرّه فارسى زبانان نيز كم و بيش در همان معانى اصلى يا لوازم آن به كار می‌رود. «غَرور»(به فتح غین) و «غُرور»(به
پرسش های اتفاقی
-
در یک روایت، امامانی که حضور فعال در جامعه دارند به کاخهای مستحکم و پیشوایانی که مهر سکوت بر لب نهاده‌اند، به چاه‌های آب رها شده تشبیه شده اند. این تشبیه، نشانگر چیست؟
6693 حدیث 1395/11/18در ارتباط با این پرسش باید گفت که روایت اشاره شده، ناظر به آیه‌ای از قرآن کریم است: «فَکَأَیِّنْ مِنْ قَرْیَةٍ أَهْلَکْناها وَ هِیَ ظالِمَةٌ فَهِیَ خاوِیَةٌ عَلى عُرُوشِها وَ بِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ وَ قَصْرٍ مَشید»[1] معنای ظاهری آیه این است: « ...
-
با توجه به عصمت پیامبر اکرم (ص) آیا ولایت مطلقه فقیه در عصر ما به همان معنای ولایت مطلقه پیامبر (ص) است؟
18841 گستره عمل ولی فقیه 1387/10/04ولایت مطلقه فقیه یک اصطلاح فقهی است که به حوزه اعمال ولایت و کسانی که تحت ولایت قرار دارند نظر دارد و محدودیت در این زمینه را انکار می کند. به عبارت دیگر این اصطلاح بیان می کند که، دامنه ولایت فقیه، محدود به عده خاصی مانند دیوانگان، سفیهان و ...
-
آیا برخی لذت‌های جنسی مشمئز کننده - مانند ریختن ادرار در دهان همسر - که در برخی جوامع شیوع دارد، از دیدگاه اسلام پذیرفتنی است؟!
435285 موارد غیر متعارف 1387/02/01خیر. همان گونه که می دانید، از لحاظ حکم شرعی، ادرار از جمله نجاساتی است که خوردن و خوراندن آن حرام است. و در برخورد با اشیاء، آنها را نجس می کند و آن چیز نیاز به طهارت و پاک شدن دارد. در فرض سؤال که ادرار از گلو ...
-
اگر شخصی از بانک به نام من وام گرفته و آن‌را بر خلاف قرارداد مصرف کند، وظیفه‌ام چیست؟
7966 تسهیلات بانکی 1398/01/11اصل این‌که وام به نام شما و برای مصرف شخصی دیگر بوده، اگر بر خلاف مقررات بانکی باشد، اشکال دارد و از طرف دیگر، مصرف وام بر خلاف قرارداد نیز جایز نیست. در هر حال، اکنون که موضوع گذشته است، غیر از طلب آمرزش از خدا و نهی از ...
-
آیا باداشتن نماز قضا، خواندن نماز مستحبی صحیح است؟
28833 Laws and Jurisprudence 1397/08/21مراجع تقلید در این‌باره می‌گویند: کسى که نماز قضا دارد جایز است نماز مستحبى بخواند،[1] ولی با داشتن روزه قضا، روزه مستحبی صحیح نیست.[2] [1]. توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، امام خمینی، ...
-
اگر بدون اطلاع از گناه خود ارضایی مرتکب این عمل شود، مرتکب گناه شده است؟
43680 استمنا 1388/10/01همان طور که اکنون به لطف خداوند متوجه شده اید، خود ارضایی یکی از گناهان کبیره است، زیرا روایات بسیار زیادی داریم که این عمل را حرام می دانند؛ از جمله کسی از امام صادق (ع) حکم خود ارضایی را پرسید حضرت فرمود این کار در حکم ...
-
آیا منظور از «العالم» که در برخی روایات از ایشان نقل شده است، تنها امام کاظم(ع) است؟
7234 حدیث 1397/08/21نخست باید گفت؛ شرایط حاکم بر زندگی برخی ائمه(ع) و در برخی از زمان‌ها به گونه‌ای بود که امکان معرفی آنان به صورت علنی با موانعی همراه بود؛ و به همین جهت برای رعایت تقیه، راویان حدیث به جای استفاده از نام اصلی آن حضرات، از القابی؛ مانند ...
-
چرا معقولات ثانیه فلسفی دارای جنس و فصل نیستند؟ و آیا معقولات ثانیه منطقی نیز چنین هستند؟
19354 کلیات 1389/04/28معقول اصطلاحی فلسفى است؛ یعنى آنچه به ذهن آید، در مقابل محسوس؛ یعنى آنچه به حس آید. کلمه معقول، گاهی بر صور عقلیه اطلاق می شود و گاه بر امورى که در خارج وجودى ندارند و گاه بر امورى که محسوس نیستند و مجردند که در این صورت مراد از ...
-
آیا روایتی وجود دارد که بگوید سه مرتبه تکرار ذکر سجده و رکوع، نماز را کامل می‌کند؟
777 حدیث 1405/03/24علاوه بر ارزش بسیار والایی که قرآن کریم برای رکوع کنندگان و سجده کنندگان در نظر گرفته است، روایاتی از اهل‌بیت(ع) نیز نقل شده است که بر طولانی‌تر کردن ذکرها در رکوع و سجده‌های نماز تأکید داشته و این عمل را موجب نزدیکی ...
-
آیا مسلم بن عقیل فرزندی به نام محمد داشت که در کربلا به شهادت رسیده باشد؟
3633 تاريخ بزرگان 1400/03/24محمد فرزند مسلم بن عقیل، بر اساس یک گزارش، مادرش رقیه دختر امام علی(ع)،[1] و بر اساس گزارشی دیگر کنیزی ام ولد بود.[2] برخی نقل‌ها حاکی از آن است که وی روز عاشورا در راه مکتب امام حسین(ع) به فیض ...
پربازدیدترین ها
-
سریع الاستجابه ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
937645 دعا 1386/03/09دعاهای زیادی از امامان معصوم(ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابه هستند، که ذکر متن آنها در این‌جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می‌شود؛ مانند: دعای توسل، دعای فرج، دعای اسم اعظم، دعای ...
-
پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتابهای آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
900670 پیامبران و کتابهای آسمانی 1387/02/31واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
-
تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
818517 معصومین 1387/06/05شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عدهای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
-
معنای ذکر «لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم» چیست و این ذکر چه آثار و برکاتی دارد؟
795461 حدیث 1396/06/14«لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ»؛ یعنی هیچ نیرو و توانى جز از سوى خداوند بلندمرتبه و بزرگ نیست. واژه «حول» در لغت به معنای حرکت و جنبش،[1] و «قوّة» به معنای استطاعت و توانایی است.[2] بنابر ...
-
آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می‌کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می‌کند؟
704515 Practical 1390/07/12نفرین در آموزه‌های دینی ما مسئله‌ای شناخته شده است، چنان‌که در آیات و روایات آمده است:«بریده باد هر دو دست ابولهب»؛ «از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می‌رود». و... .منتها همان‌گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، و هر دعایی از هر فردی قرین اجابت نیست، ...
-
حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
669559 Laws and Jurisprudence 1387/05/23زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و ...
-
عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
655061 Practical 1391/02/11عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
-
طبق فتوای رهبر، نماز مغرب و عشا چه زمانی قضا می شود؟
647598 Laws and Jurisprudence 1385/10/20پاسخ دفتر مقام معظم رهبری: آخر وقت نماز مغرب و عشا نصف شب شرعى است (15/11 ساعت بعد از ظهر شرعی) و احتیاط آن است که اگر تا آن موقع نماز را نخوانده است، تا طلوع فجر به قصد ما فى‌الذمّه[1] بهجا آورد و پس از آن نماز قضا مى‌شود
-
آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
615671 Laws and Jurisprudence 1387/12/04در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
-
آیا گفتن اذان و اقامه در نماز واجب است، و آیا می‌توان با یک اذان و اقامه، چند نماز خواند؟
603881 وضو، اذان و نماز 1388/11/13برخی از فقهای گذشته، مثل ابن عقیل و ابن جنید، اذان و اقامه را واجب می‌دانند.[1] اما اکثر مراجع معظم تقلید در احکام اذان و اقامه می‌فرمایند: برای مرد و زن مستحب است پیش از نمازهای یومیّه(نمازهای واجبی که در هر روز خوانده می‌شود) اذان و ...
- علی شریعتی
