اصطلاحات و مدخل ها
-
وضع تعیّنی
1962 اصطلاحات فقهی - اصولی
رجوع کنید: «وضع تخصّصی».
-
وضع تعیینی
1796 اصطلاحات فقهی - اصولی
رجوع کنید : «وضع تخصیصی».
-
وضو (ترتیبی ، ارتماسی ، جبیره)
41624 سرفصلهای قرآنی
قبل از این که نمازگزار به خواندن نماز مشغول شود، واجب است عملی بنام وضو انجام دهد. وضو را میتوان به دو صورت انجام داد؛
الف: ترتیبی؛ که اینگونه انجام میشود:
- وعد و وعید ، میعاد
22445 سرفصلهای قرآنیلغتشناسان معتقدند که واژهی «وعد» هم در «وعده خير» و هم در «وعده شرّ» كاربرد دارد، ولى «وعيد» فقط در وعدههای تهدیدآمیز مورد استفاده قرار میگیرد. وعظ ، موعظه ، پند
7583 سرفصلهای قرآنی«وعظ» و «موعظه»؛ يعنى بیان کردن چيزهایى که دل شنونده را نرم کند؛ مانند: بیان ثواب و عقاب. این موعظه و اندرز دادن، نصيحتى است که شفا دهنده
- وقار ، وقر
3431 سرفصلهای قرآنیواژه «وقار» در لغت عرب به معنای آرامش و سکون - البته آرامش بدنی و ظاهری - است.
لسان العرب درمعنای وقار و وقر و موارد استعمال آن در لغت عرب، میگوید: «وقر» به معنای چیز سنگین در گوش
- ولایت فقیه ، ولی فقیه
13567 اصطلاحات فقهی - اصولی- ولایت، ولی ، مولی ، تولیت
21903 سرفصلهای قرآنی«ولايت» از ريشه لغوی «وَلِىَ» میباشد که دارای معانی گوناگونی بوده و در هر سخن، باید معنای آن را با قرائن و شواهد پیرامونی به دست آورد.
ولایت در درجات مختلفی ردهبندی میشود و از ولایت خداو
- ولی تابع
2404 اصطلاحات عرفانیاز نظر اهل عرفان اگر کسی صاحب ولایت بوده، اما دارای مقام نبوت نباشد حتماً تابع یکی از انبیای الهی است. به چنین فردی «ولی تابع» گفته میشود. البته ممکن است فردی پیامبر هم باشد اما تابع پیامبر دیگر ب
- وهب بن عبد الله بن عمیر کلبی
612 شخصیتها- هابیل و قابیل
3537 سرفصلهای قرآنیهابیل و قابیل، دو برادر از فرزندان حضرت آدم(ع) بودند که داستان درگیری آنها و کشته شدن هابیل به دست قابیل در قرآن آمده است.
البته ا
- هاجر
3045 سرفصلهای قرآنیبر اساس برخی گزارشهای تاریخی حضرت ابراهیم(ع) پس از تبعید از سوی نمرود و هنگام ورود به مصر، همسرش ساره را
- هانی بن عروه مرادی
2121 شخصیتها«هانی بن عروه بن الفضفاض المرادی»؛ از بزرگان کوفه و یکی از یاران امام علی(ع) بود.
در جریان قیام هجرت
9867 اصطلاحات عرفانیيكى از مفاهيمی كه از نگاه ارزشی در قرآن كريم و آموزههای دینی به صورت وسيعى انعکاس يافته، مفهوم «هجرت» است. قرآن كريم در موارد بسیاری و با تعابیر گوناگون از هجرت سخن به ميان آورده است. همچنین در
- هدایت ، اهتداء ، رهنمایی، راهیابی
41707 سرفصلهای قرآنی«هدایت» از مادهی «هدی» به معنای ارشاد، راهنمایی و شناساندن است. هدایت، اصطلاحی قرآنی، کلامی و عرفانی است به معنای نشان دادن راه خیر و صواب. از آنجا که خداوند متعال سرچشمهی فیض هدایت است، تمام انس
- هرچه پیش آید، خوش آید.
1776 ضرب المثلهار.ک : «الخیر فی ما وقع».
- هروله
1910 اصطلاحات فقهی - اصولی«هروله» به نوعی از راه رفتن میگویند که چیزی بین راه رفتن معمولی و دویدن است. این نوع راه رفتن در بخشی از سعی بین صفا و مروه در اعمال حج مستحب است.
- هفهاف بن مهند راسبی
1755 شخصیتهاهفهاف بن مسند راسبی در شهر بصره بود که خبر حرکت امام حسین(ع) به سوى کوفه را شنید و به سمت حضرتشان روانه شد، اما وقتى به کربلا رسید که جنگ
- هلال بن حجاج
553 شخصیتها- همام بن سلمه قانصی
2112 شخصیتهابر اساس گزارش برخی مقاتل، همام بن سلمه قانصی از قبیله همدان، یکی از شهدای کربلا و یاران همجنسگرایی، لواط، مساحقه
11674 سرفصلهای قرآنیواژهی «لواط» از ماده «لوط» به معنای «لصوق» (اتصال و چسبيدن) است، و در اصطلاح فقهی، تحقّق آن، با داخل کردن تمام حشفه(سر آلت) مرد در دُبر (عقب) مرد دیگر صورت میگیرد.
- همسایه ، همسایگی ، جوار
5864 سرفصلهای قرآنییکی از تعالیم و آموزههای اجتماعی اسلام حق همسایه و چگونگی تعامل با همسایگان است که بسیار مورد تأکید و سفارش است. از همسایه و هسایگان در م
- همسر وهب
1688 شخصیتها- هیولا ، هیولی
3262 اصطلاحات فلسفیاصطلاح «هیولا» در فلسفه به معنای «قوه» است. و گاهی به معنای «ماده» نیز به کار میرود.
در فلسفه «ماده» گاهی به معنای «هیولا» به کار
- یأجوج و مأجوج
3200 سرفصلهای قرآنیيأجوج و مأجوج از گروههایی هستند كه در قرآن كريم از آنها ياد شده و گزارشهایی در مورد شکل و شمایل آنها در روایات و کتب تاریخی، تفسیری نیز
- یأس(ناامیدی، قنوط،خیبة)
13148 سرفصلهای قرآنی«یأس» در لغت عرب، به معنای «قُنوط»، و قنوط؛ به معنای ناامید شدن و ناامیدی است.
این واژه در قرآن کریم از ریشه «خیبة» در آیه شریفه «وَ قَدْ خابَ مَنْ دَسَّاها» آمده، و تقریباً به همین معناست.
- یتیم
7165 سرفصلهای قرآنیواژه «یتیم»؛ در لغت به معنای مفرد و یکتا از هر چیز است. و در اصطلاح به کودکی که پدرش مرده باشد، اطلاق میگردد.
در شرع مقدس اسلام نیز يتيم به كودكى گفته مىشود كه پدر خود را از دست داده و به
- یحیی بن سالم مازنی
1912 شخصیتهایحیی بن سلیم مازنی یکی از شهدای کربلا میباشد که در رکاب امام حسین(ع) به فیض شهادت رسید.
وی ب
- یزید بن ثبیط (نبیط) ، زید بن ثبیت ، بدر بن رقیط
2204 شخصیتهایکی از شهدای کربلا که با دو فرزندش در حماسه عاشورا به شهادت رسید، «یزید بن ثبیط
- یزید بن زید بن مهاصر
2322 شخصیتهابر اساس برخی گزارشها «یزید بن زید بن مهاصر» نام یکی از شهدای کربلا است که ابتدا در سپاه دشمنان یزید بن عبدالله مشرقی
2000 شخصیتهایکی از یاران امام حسین(ع) و شهدای کربلا که تنها نامی از وی در تاریخ باقی مانده،
- یزید بن معاویه
5439 شخصیتهاکاربر گرامی؛ برای دریافت اطلاعات مرتبط با این مدخل به پاسخهای ذیل مراجعه فرمایید.
به خواست خدا و در اولین فرصت، توصیف مختصری از مدخل بالا در همین بخش نگاشته خواهد شد.
- یزید بن مغفل (بدر بن معقل)
2047 شخصیتها- یقظه (بیداری)
2964 اصطلاحات عرفانی«یقظه» از ریشه «یقظ» و به معنای بیداری از خواب و توجّه به پیرامون است و در متون عرفانی به معنای بیدارى از خواب غفلت بوده که ناشی از معرفت و تجلّى انوار الهى در قلبها میباشد.
پرسش مرتبط: <
- یقین (قطع)
11874 سرفصلهای قرآنی«یقین» در لغت، به معنای شک نداشتن در یک امر و محقّق بودن آن است.
در منطق و فلسفه؛ یقین دارای دو معنا است: یکی «یقین به معنای اعم» که عبارت است از: «قطع به چیزی» (که گاه ممکن است منطبق با وا
طبقه بندی موضوعی
موضوعات جانبی
پرسش های اتفاقی
-
آیا در روایات در مورد خربزه سخنی به میان آمده است؟ اینکه گفته میشود خوردن خربزه به صورت ناشتا به فلجشدن میانجامد، ریشه در روایات دارد؟!
10200 حدیث 1400/09/29در بعضی از روایات با برشمردن فوائد و منافع خربزه(بطّیخ)، به خوردن آن سفارش شده است. البته روایاتی هم در مضرات این محصول جالیزی وجود دارد که جدا از بررسی سندی به برخی از آنها اشاره میکنیم:امام علی(ع): «خربزه پیه زمین است و
-
آیا دو جنبه وجودی در انسان (روح و بدن) مؤید پلورالیسم و کثرت گرایی است؟
13426 انسان شناسی 1390/03/31سؤال حاضر مربوط به مسئله علاقه نفس به بدن است که چهار قول درباره آن وجود دارد: قول به مادیت نفس، قول به ثنویت وجودی انسان (جدایی نفس و بدن)، قول به "جسمانیت الحدوث و روحانیت البقا" بودن نفس، و قول به تثلیث وجودی انسان ...
-
آیا خدا قادر نبود عالم را در آن واحد خلق کند؟ پس چرا در شش روز خلق کرد؟
67422 آفرینش انسان و جهان 1389/08/18قدرت خداوند نامحدود است و آنچه در تعریف قدرت خداوند آمده این است که اگر بخواهد انجام می دهد و اگر نخواهد انجام نمی دهد ،هیچ چیزی از زیر سلطه قدرت خداوند متعال خارج نیست، اما این که عالم را در ...
-
معنای «اصل برائت» چیست؟
45548 مبانی فقهی و اصولی 1391/10/21استنباط در فقه شیعی به ویژه در دورههای متأخّر، بر دو مرحله مبتنی است؛ نخست، جستوجو از دلیل حکم شرعی؛ یعنی کتاب، سنّت، اجماع و عقل. دوم، رجوع به اصول عملی.اصل عملی، اصطلاحی است در اصول فقه به معنای قواعدی که در موارد بروز ...
-
منظور از «عرجون قدیم» در آیه 39 سوره یاسین چیست؟
8107 1402/03/06واژه «عرجون» در لغت عربی به شاخه خرمایى گفته میشود که کهنه، خشک و خمیده به شکل کمان باشد.[1] شاخهای که به دلیل حمل خوشههای سنگین خرما به حالت منحنی در میآید و حتی بعد از چیدن خرما نیز به همان حالت باقی میماند.[2] و «قدیم» نیز ...
-
رنگهای موجود در پرچم جمهوری اسلامی ایران نشان از چیست و یا آرم «الله» موجود در آن، برگرفته از نقش مبارکی است که پیامبر(ص) بر روی شنها نگاشته بود؟
4614 بیشتر بدانید 1400/03/06پرچم جمهوری اسلامی ایران سه نوار هماندازهی افقی سبز و سفید و سرخ دارد. این رنگها در پرچم قبل از انقلاب اسلامی وجود داشته و بعد از آن نیز تغییری نیافته و تنها موارد ذیل به عنوان اینکه هر رنگی نماد چیست، اعلام شده است:رنگ ...
-
کاتبان حدیث شیعه در قرن اول چه کسانی بودند؟
11353 درایه الحدیث 1393/01/30بر اساس اخبار و شواهد تاریخی، امام علی(ع) نخستین کسى است که روایات و احادیث رسول خدا(ص) را جمعآورى نموده و کتاب مخصوصى در این موضوع نوشته و املا کرده است. مصحف امام علی(ع)، مصحف فاطمه(س)، صحیفه سجادیه، از جمله کتابهایی است که توسط خود معصومان(ع) نگاشته شده ...
-
در جمله شهادت(اشهد ان لا اله الا الله)، آوردن صیغه نفى قبل از اقرار و اثبات (بر یگانگى پروردگار) چه وجهى دارد؟
19008 ادله نقلی 1392/12/20شهادتین مرکب از دو شهادت است که شهادت اول( اشهد ان لا اله الّا الله) برای اقرار و اثبات توحید و یگانگی و اختصاص الوهیت به پروردگار جهان است، و شهادت دوم(اشهد انّ محمداً رسولُ اللّه)، فقط برای اقرار و اثبات رسالت پیامبر اسلام(ص) است نه اختصاص رسالت ...
-
آیا تأکید روایات بر خوردن گوشت در فاصلههای زمانی معین، فقط ناظر به دفعات آن است، یا مقدار و کیفیت آنرا نیز شامل میشود؟
5220 خوردن و آشامیدن 1399/11/08در روایات به پرهیز از زیادهروی در خوردن گوشت سفارش شده است؛ اما از سوی دیگر، امامان معصوم(ع) خوردن گوشت را به اندازهی نیاز سودمند دانستهاند.[1]در همین راستا، حسین بن خالد از امام رضا(ع) پرسید: مردم میگویند هر کسی سه روز ...
-
آیا نام مبارک علی اولین بار که برای نامیدن بشر بهکار رفته بر روی حضرت علی(ع) گذاشته شده، یا قبل از آنحضرت بر روی کسی بوده است؟
22482 خصوصیات و مناقب 1392/07/16آنچه درباره نامگذاری حضرت علی بن ابیطالب(ع) در روایات آمده، این است که فاطمه بنت اسد، مادر امام علی(ع) میگوید: «وقتی میخواستم از کعبه خارج شوم، کسی مرا صدا زد و گفت: ای فاطمه! نامش را علی بگذار؛ زیرا او علی و بلند مرتبه است. خدای والا مقام ...
پربازدیدترین ها
-
سریع الاستجابه ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
938012 دعا 1386/03/09دعاهای زیادی از امامان معصوم(ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابه هستند، که ذکر متن آنها در اینجا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره میشود؛ مانند: دعای توسل، دعای فرج، دعای اسم اعظم، دعای ...
-
پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتابهای آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
901133 پیامبران و کتابهای آسمانی 1387/02/31واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهانشمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
-
تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
818993 معصومین 1387/06/05شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عدهای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
-
معنای ذکر «لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم» چیست و این ذکر چه آثار و برکاتی دارد؟
798358 حدیث 1396/06/14«لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ»؛ یعنی هیچ نیرو و توانى جز از سوى خداوند بلندمرتبه و بزرگ نیست. واژه «حول» در لغت به معنای حرکت و جنبش،[1] و «قوّة» به معنای استطاعت و توانایی است.[2] بنابر ...
-
آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه میکند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت میکند؟
705048 Practical 1390/07/12نفرین در آموزههای دینی ما مسئلهای شناخته شده است، چنانکه در آیات و روایات آمده است:«بریده باد هر دو دست ابولهب»؛ «از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان میرود». و... .منتها همانگونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، و هر دعایی از هر فردی قرین اجابت نیست، ...
-
حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
669823 Laws and Jurisprudence 1387/05/23زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و ...
-
عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
655352 Practical 1391/02/11عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمیکند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه میشود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
-
طبق فتوای رهبر، نماز مغرب و عشا چه زمانی قضا می شود؟
649631 Laws and Jurisprudence 1385/10/20پاسخ دفتر مقام معظم رهبری: آخر وقت نماز مغرب و عشا نصف شب شرعى است (15/11 ساعت بعد از ظهر شرعی) و احتیاط آن است که اگر تا آن موقع نماز را نخوانده است، تا طلوع فجر به قصد ما فىالذمّه[1] بهجا آورد و پس از آن نماز قضا مىشود
-
آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
616075 Laws and Jurisprudence 1387/12/04در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
-
آیا گفتن اذان و اقامه در نماز واجب است، و آیا میتوان با یک اذان و اقامه، چند نماز خواند؟
605781 وضو، اذان و نماز 1388/11/13برخی از فقهای گذشته، مثل ابن عقیل و ابن جنید، اذان و اقامه را واجب میدانند.[1] اما اکثر مراجع معظم تقلید در احکام اذان و اقامه میفرمایند: برای مرد و زن مستحب است پیش از نمازهای یومیّه(نمازهای واجبی که در هر روز خوانده میشود) اذان و ...
