اصطلاحات و مدخل ها (گروه اصطلاح:سرفصلهای قرآنی)
-
آیة الکرسی
2201 سرفصلهای قرآنی
یکی از آیات ویژه قرآن، آیة الکرسی و یا آیه 255 و به قولی آیه 255 تا آیه 257 قرآن میباشد.
منابع اسلامی به تفصیل در مورد تفسیر این آیات و نیز عباداتی که آیة الکرسی در آنها مورد استفاده قرار
-
اتراف ، مترف
1259 سرفصلهای قرآنی
اگر فردی دارای رزق و روزی زیادی بوده و در زندگی خود، اسراف و لذتجویی را محور قرار دهد، فردی مترف به شمار خواهد آمد. معمولا چنین افرادی در مقابل فرستادگان خدا و آموزههای دینی از خود مقاومت نشان می
-
اصحاب الفیل ، عام الفیل
2964 سرفصلهای قرآنی
چند دهه قبل از ظهور اسلام و به نقل مشهور در سال تولد پیامبر اسلام(ص)، شخصی به نام ابرهه که سپاهیان او فیلسوار بودند، به قصد تخریب
- اعجاز قرآن
1752 سرفصلهای قرآنیقرآن کریم کتابی است که از طرف خداوند و برای هدایت مردم بر حضرت محمد(ص) نازل شده است.
این کتاب
- اهل کتاب
6160 سرفصلهای قرآنی- باطل ، بطلان
- بدعت
3146 سرفصلهای قرآنی- برهان
3396 سرفصلهای قرآنیبرهان، ثابت کنندهی حقانیت امور به طور قطع و یقین است. این کلمه، واژهای عربی است که در مورد ریشهی آن میان لغتشناسان اختلاف است، ولی بعید نیست این واژه در اصل مصدر
- تجارت ، بازرگانی
3164 سرفصلهای قرآنی«تجارت» و «بازرگانی» در لغت و عرف مردم به انجام مبادلات و داد و ستدها با هدف به دست آوردن سود گفته میشود و نیز به فعالیتهایی که در جریان مبادله کالا و یا خدمات از مرحلهی تولید تا مرحله مصرف انجا
- جوان ، جوانمردی ، فتی ، فتوت
6530 سرفصلهای قرآنیواژهی «فتوت» به معنای «جوانمردی» و «جوانی» از ریشه «فتی» به معنای جوان، و یا جوان قوی میباشد. این واژه و مشتقات آن در قرآن به صورت «
- حق ، حقوق ، حقیقت
37259 سرفصلهای قرآنی«حق» که جمع آن «حقوق» است، به معناى «راه رفتن در ميان جاده»، «دنبالکردن راستى و درستى» و «هر چیز را از روى حکمت در جاى خود قرار دادن» میباشد.
به عبارت دیگر
- دلایل و برهانهای اثبات پروردگار
2753 سرفصلهای قرآنیپیامبران و رسولان الهی و دیگر اندیشمندان خداباور در طول تاریخ در صدد اثبت وجود پروردگار با دلایل مختلف بوده و هستند.
بخشی از دلایل و برهانهایی که توسط آنان ارائه شده است از این قرار است .
- ربا
191 اصطلاحات فقهی - اصولی- رمضان
7130 سرفصلهای قرآنی«رمضان» در لغت به معنای شدّت حرارت، و حرارت سنگ ناشی شدّت حرارت خورشید میباشد. نیز گفته شده است که به معنای گرمای شدید و برگشت از بادیه به شهر میباشد؛ امّا در اصطلاح، رمضان نام ماه نهم از ماههاى
- سبیل ، سبیل الله
- شادی ، فرح ، طنز ، نشاط
5590 سرفصلهای قرآنیشادی واقعی از دیدگاه یک فرد باایمان زمانی متصور است که او را یک گام به خدایش نزدیکتر کند. با این وجود، انسانها به دلیل حس طریق
1344 سرفصلهای قرآنیطریق و طریقه به معنای راه، شیوه، روش، آئین، مسلک، حال، حالت، عادت، خو، پیشه و شغل بوده و بارها با مشتقات گوناگون در قرآن کریم مورد استفاده قرا
- طمث ، حیض ، قرء ،پریود ، عادت ماهانه
4226 اصطلاحات فقهی - اصولی«حیض» به خونى گفته میشود كه پس از بلوغ، به صورت عادت ماهانه، در ایامى خاص از رحم زن بیرون میآید. از حیض به «طمث» و «قرء» هم تعبیر میشود، و به بانوانی كه در حالت ح
- عزت ، عزیز
107 سرفصلهای قرآنی«عزّت» به معناى توانایى و قدرت در مقابل ذلّت است. حالتى است كه از مغلوب بودن انسان مانع میشود.
به بیان دیگر، عزت عبارت است از برخورداری انسان از چنان استواری، کرامت و استقلالی درونی که او
- عطر ، بوی خوش
3738 سرفصلهای قرآنی- عمران
1595 سرفصلهای قرآنی- غضب ، خشم
- قاضی،قضاوت
496 اصطلاحات فقهی - اصولی- قرعه ، قرعهکشی
2892 اصطلاحات فقهی - اصولیقرعه از جمله قواعد معروفی است كه در بسيارى از ابواب فقه - چه در منازعات چه در غير منازعات - به كار میرود و اندیشمندان دانش فقه در موارد فراوانی به آن تمسک کردهاند.
اين قاعده، هم داراى م
- قریش
- قوم ثمود
1193 سرفصلهای قرآنیقوم ثمود گروهی بودند که خداوند پیامبری به نام صالح را برای راهنمایی آنان فرستاد، اما آنان سرکشی کرده و بر کفر خود اصرار ورزیده و شتری که معجزه خداوند بود را کشتند و در پی آن دچار عذاب خدا و نابودی
- قوم عاد
1002 سرفصلهای قرآنی- کاهن ، کهانت
3507 سرفصلهای قرآنی«کهانت» یعنی ادعای دانستن اسرار دنیا و عالم غيب، با ادعای ارتباط با موجودات ماورایی. و «کاهن» به کسی گفته میشود که در نظر برخی عوام، دارای الهام و قدرتی مرموز و خارق العاده بوده، و با الههها و
- کسالت ، تنبلی، بیانگیزگی
2809 سرفصلهای قرآنیتعالیم و آموزههای دین اسلام کسالت و تنبلی را رد کرده و خواستار نشاط لوح ، الواح ، لوح محفوظ
1194 سرفصلهای قرآنییکی از معانی «لوح»، تخته چوب میباشد و نیز هرآنچه بتوان با استفاده از آن، چیزی را ساخته و یا بر روی آن چیزی را نگاشت که به همین دلیل، خداوند هم از چوبهای بهکار رفته در کشتی مسیحیت،مسیحی،نصرانی
2910 سرفصلهای قرآنیبه آن دسته از پیروان عیسای مسیح(ع) که بعدها به پیامبر اسلام(ص) ایمان نیاوردند، مسیحی، نصرانی، ترسا و ... گفته میشود و آیین آنان با ع
- نعمت
- وقار ، وقر
3430 سرفصلهای قرآنیواژه «وقار» در لغت عرب به معنای آرامش و سکون - البته آرامش بدنی و ظاهری - است.
لسان العرب درمعنای وقار و وقر و موارد استعمال آن در لغت عرب، میگوید: «وقر» به معنای چیز سنگین در گوش
- همسایه ، همسایگی ، جوار
5861 سرفصلهای قرآنییکی از تعالیم و آموزههای اجتماعی اسلام حق همسایه و چگونگی تعامل با همسایگان است که بسیار مورد تأکید و سفارش است. از همسایه و هسایگان در م
طبقه بندی موضوعی
موضوعات جانبی
پرسش های اتفاقی
-
در پیشگاه خداوند، انسانها عزیزترند یا جنها؟
14067 انسان و خدا 1392/05/15عزیز بودن و کرامت فردی نزد خداوند متعال، به تقوا و ترس از ساحت مقدس او است که نتیجهاش پایبندی به احکام و دستورات شرع مقدس و رسیدن به مراحل و مراتب عالیه کمال است، چنانکه پروردگار حکیم میفرماید: «إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاکُم...»؛
-
کیفیت مسخ چگونه است و آیا حیوانات فعلی، همان انسانهای مسخ شده هستند؟
113355 مسخ 1385/10/09"مسخ" در لغت به معنای تبدیل شدن از صورتی به صورت زشتتر است. و در اصطلاح قرآن و روایات به نوعی عذاب گفته میشود که بر اشخاص و امتهای گناهکار(گناهان خاص) نازل میشد.انسانهای مسخ شده به صورت حیوان(میمون، بوزینه و...) بودند؛ یعنی صورت حیوانی گناهی که ...
-
در آشکار و نزد مردم، دوست خدا و در پنهان، دشمن او نباش! امام جواد(ع) در این حدیث به چه نکتهای اشاره مینماید؟
3207 حدیث 1401/02/21در روایتی مرسل از امام جواد(ع) نقل شده است: «لا تَکُنْ وَلِیّاً لِلَّهِ فِی الْعَلَانِیَةِ عَدُوّاً لَهُ فِی السِّرِّ»؛[1] در آشکار و نزد عموم دوست خدا و در خفا و پنهان دشمن او نباش.مقصود از این روایت، آن است که انسان ...
-
ولایت مرد بر فرزند و همسرش در چه محدوده و تا چه اندازهای است؟
27636 گوناگون 1395/09/291. در مورد ولایت بر فرزندان باید گفت که پدر حق تصرف در اموال فرزند نابالغش را دارد و در این زمینه باید مصلحت فرزند لحاظ شود.[1] ولی نسبت به فرزند بالغ، پدر هیچ ولایتى ندارد، مگر تنها در دختر باکره، آن هم فقط در زمینه ...
-
آیا در روایات به دانشی با عنوان «علم الدهر» و یا دانش روزگار اشاره شده، و منظور از آن چیست؟
3516 حدیث 1401/07/14«دهر» در لغت به معنای جمع زمانهای پشت سرهم است،[i] و در اصل اسمی برای عمر جهان از آغاز وجود و پیدایش آن تا پایان است.[ii]در روایات از چیزی با عنوان «علم الدهر» یاد نشده؛ اما در برخی روایات آمده است که دهر و روزگار ...
-
معنای صلوات بر پیامبر در اولین و آخرین و ملأ اعلی چیست؟
29768 صلوات بر محمد و آل محمد 1389/12/03چون حضرت محمد(ص) سرآمد پیامبران(ع)، افضل ساکنان عالم بالا، و نتیجهٔ خلقت از اول آفرینش تا پایان آن است، لذا صلوات بر آن حضرت با این الفاظ ذکر شده است؛یعنی خداوندا صلوات فرست بر محمد و آل او در اولین و آخرین و ملأ اعلی و ... ...
-
آیا روایاتی از امام صادق (ع) در ارتباط با علم فیزیک وجود دارد؟
25003 درایه الحدیث 1390/11/20جناب آقای عطاردی، احادیث هر امامی را به صورت جداگانه و موضوع بندی شده در کتبی به نام مسانید جمع آوری کرده که کتاب "مسند الإمام الصادق (ع)" به روایات امام ششم اختصاص یافته است.در ضمن، در مجلدات 54 تا ...
-
زندگینامه الیاس نبی را ذکر کنید و آیا او همان حضرت ادریس است؟
45077 تاریخ 1393/09/13حضرت الیاس(ع) از جمله پیامبران الهی است که قرآن در دو مورد از او نام میبرد؛ در یک مورد او را از صالحان دانسته[1] و در آیه دیگری، نام او را از پیامبران بر میشمرد[2] و به صورت مختصر داستان ...
-
چرا خداوند تصمیم خود برای آفرینش آدم را با فرشتگان درمیان گذاشت؟
26902 خلقت انسان 1393/11/25قبل از اینکه خداوند خلقت انسان را آغاز کند، موضوع آفرینش آدم را به فرشتگان اطلاع داد.[1] فرشتگان هم که میدانستند این مخلوقات، دست به فساد و تباهی میزنند، این سؤال برایشان پیش آمد که با بودن فرشتگان معصوم که دائماً مشغول ...
-
چرا در برخی روایات معرفت خداوند به معرفت امام زمان (عج) در هر عصری تفسیر شده است؟
19056 انسان کامل 1391/06/15به نظر میرسد آنچه مورد نظر در این سوال است؛ روایتی است که شیخ صدوق در کتاب علل الشرایع نقل کرده است. متن کامل روایت چنین است: «امام حسین(ع) در میان یاران خود چنین فرمود: ای مردم خدای متعال بندگان را فقط برای این خلق کرد تا ...
پربازدیدترین ها
-
سریع الاستجابه ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
937975 دعا 1386/03/09دعاهای زیادی از امامان معصوم(ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابه هستند، که ذکر متن آنها در اینجا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره میشود؛ مانند: دعای توسل، دعای فرج، دعای اسم اعظم، دعای ...
-
پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتابهای آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
901082 پیامبران و کتابهای آسمانی 1387/02/31واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهانشمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
-
تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
818923 معصومین 1387/06/05شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عدهای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
-
معنای ذکر «لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم» چیست و این ذکر چه آثار و برکاتی دارد؟
798054 حدیث 1396/06/14«لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ»؛ یعنی هیچ نیرو و توانى جز از سوى خداوند بلندمرتبه و بزرگ نیست. واژه «حول» در لغت به معنای حرکت و جنبش،[1] و «قوّة» به معنای استطاعت و توانایی است.[2] بنابر ...
-
آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه میکند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت میکند؟
704965 Practical 1390/07/12نفرین در آموزههای دینی ما مسئلهای شناخته شده است، چنانکه در آیات و روایات آمده است:«بریده باد هر دو دست ابولهب»؛ «از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان میرود». و... .منتها همانگونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، و هر دعایی از هر فردی قرین اجابت نیست، ...
-
حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
669798 Laws and Jurisprudence 1387/05/23زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و ...
-
عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
655318 Practical 1391/02/11عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمیکند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه میشود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
-
طبق فتوای رهبر، نماز مغرب و عشا چه زمانی قضا می شود؟
649394 Laws and Jurisprudence 1385/10/20پاسخ دفتر مقام معظم رهبری: آخر وقت نماز مغرب و عشا نصف شب شرعى است (15/11 ساعت بعد از ظهر شرعی) و احتیاط آن است که اگر تا آن موقع نماز را نخوانده است، تا طلوع فجر به قصد ما فىالذمّه[1] بهجا آورد و پس از آن نماز قضا مىشود
-
آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
616015 Laws and Jurisprudence 1387/12/04در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
-
آیا گفتن اذان و اقامه در نماز واجب است، و آیا میتوان با یک اذان و اقامه، چند نماز خواند؟
605544 وضو، اذان و نماز 1388/11/13برخی از فقهای گذشته، مثل ابن عقیل و ابن جنید، اذان و اقامه را واجب میدانند.[1] اما اکثر مراجع معظم تقلید در احکام اذان و اقامه میفرمایند: برای مرد و زن مستحب است پیش از نمازهای یومیّه(نمازهای واجبی که در هر روز خوانده میشود) اذان و ...
- اعجاز قرآن
