اصطلاحات و مدخل ها
-
زیتون
3124 سرفصلهای قرآنی
اگرچه تمام میوهها نعمتی الهی است و خداوند با تعبیراتی؛ نظیر «فاکهة»، «فواکه» و ... از آنها یاد میکند، اما نام برخی محصولات کشاورزی از جمله برخی میوهها به صراحت در زید بن ثابت
1958 شخصیتهازید بن ثابت بن ضحاک، با کنیههای ابو سعید، ابو عبدالرحمن و ابو خارجه، هنگام نبرد بعاث که چند سال قبل از هجرت در اطراف مدینه بین قبائل اوس و خزرج رخ داد تنها شش سال داشت که پدرش را در این نبرد از دس
- زید بن حسین بن علی
1946 شخصیتها- زید بن علی بن الحسین ، زیدیه
3544 شخصیتهازيد بن على بن الحسين(ع) فرزند امام سجاد(ع) از شخصيتهای ممتاز شیعه و جهان
- زینب بنت علی
10444 شخصیتهابر اساس گزارشهای تاریخی، حضرت زینب کبرا(س) در سال پنجم یا ششم هجرت در مدینه منوره به دنیا آمد. نامگذاری آنحضرت را به جد بزرگوارش پیامبر اکر
- ساره
2402 سرفصلهای قرآنیساره دخترخاله و همسر اول حضرت ابراهیم(ع) و دختر لاحج نبی(ع) بود. سالم غلام عامر بن مسلم
2116 شخصیتهابر اساس برخی گزارشها در میان شهدای کربلا و یاران امام حسین(ع) سام
2588 پیامبرانحضرت نوح(ع) از پیامبران الهی بود که منابع روایی، تعدادی از فرزندانش را نام بردهاند که همراه ایشان سوار کشتی شده و نجات یافتند؛ از جمله آنها یافث، حام و سام(ع) هستند. در میان اینها، سام از همه برتر
- سبر و تقسیم ، برهان سبر و تقسیم
2010 طبقهبندی نشده"سبر" به معناى آزمودن است و "تقسیم" به معناى جمع کردن و شمردن است. این استدلال به این نحو است که فرضیهها و اقوال مختلف در یک موضوع را گردآوری کرده و سپس با کمک سبیل ، سبیل الله
- سجده ، سجود
- سحر، جادو و شعبدهبازی
7580 سرفصلهای قرآنی«جادو» در لغت به معنای «افسون»، «سحر»، و «شعبده» است و جادوگر؛ یعنی «ساحر» و «افسونگر». در قرآن، روایات و منابع فقهی از جادوگری با نام «سحر» یاد میشود.
سحر و جادوگرى با نوشتن، سخن گفتن،
- سخنچینی ، نمیمه
2468 سرفصلهای قرآنی«نميمه» در لغت؛ به معناى صداى آهستهاى است كه از حركت چيزى يا از برخورد پاى انسان به زمين هنگام راهرفتن بر میخيزد. و از آنجا كه افراد س
- سد ذرایع ، فتح ذرایع
2544 اصطلاحات فقهی - اصولیواژهی «سدّ»، در لغت به معنای بستن و جلوگيری كردن، و واژهی «فتح» به معنای رفع مانع نمودن است.
«ذرائع»، جمع «ذریعه» است و ذریعه در لغت به معنای وسیلهای است که انسان میتواند با کمک آن به چ
- سدرة المنتهی
3038 سرفصلهای قرآنی«سِدره» بر وزن «حِرفه»، در لغت به معنای درخت پر برگ و پر سايه است، و عبارت «سِدْرَةِ الْمُنْتَهى» در قرآن کریم، اشاره به درخت پر برگ و بابرکتی است كه در اوج آسمانها، در منتها اليه عروج فرشتگان، ار
- سرحوبیه
1842 فرقهها، مذهبها، گروههارجوع کنید: «جارودیه».
- سرقت ، دزدی
4878 سرفصلهای قرآنیسرقت و دزدی از گناهان بزرگی است که هم عقل آن را زشت میداند و از این رو در تمام جوامع به عنوان یک جرم شناخته میشود و در شرع نیز علاوه بر
- سعادت ، خوشبختی
5694 سرفصلهای قرآنیسعادت واقعی عبارت است از رسیدن همهجانبه به تمام كمالات و لذات حقیقی، بهطوری كه بیشترین كمالات و لذتهای فطرى و طبيعى به دست آید. از این رو خوشبخت و سعادتمند واقع
- سعد (سعید) غلام عمرو بن خالد
2205 شخصیتهایکی از شهدای کربلا، سعد (یا سعید) غلام عمر بن خالد صیداوی بود که همراه او و چند
- سعد (شعبة) بن حنظله تمیمی
1883 شخصیتها- سعد بن حارث
2091 شخصیتهایکی از شهدای کربلا که روز عاشورا که در رکاب امام حسین(ع) به سعید بن عبدالله
1900 شخصیتهایکی شهدای کربلا و از افرادی که روز عاشورا در راه مکتب امام حسین(ع) به شهادت رسید
- سعید بن کردم
1950 شخصیتهادر پارهای از منابع اعلام شده که سعید بن کردم ، یکی از شهدای کربلا بود که در رکاب ا
- سعیر
5479 سرفصلهای قرآنیواژه «سعیر» که چندین بار در قرآن کریم مورد استفاده قرار گرفته است، از ریشه «سعر» بوده و نامی از نامهای سقر
- سقیط الرفرف
2575 اصطلاحات عرفانیگرچه واژه "رفرف" را میتوان در قرآن و روایات مشاهده کرد، اما اصطلاح "سقیط الرفرف" اصطلاحی انتزاعی است که در برخی کتب عرفانی از آن به عنوان مقامی یاد شده که تنها کسانی بدان دست خواهند یافت که از اول
- سقیفه بنی ساعده
2509 مکانها و مناطقسقيفه بنیساعده در مجاورت مسجد بنیساعده، و نزديكى چاه بضاعه واقع شده است. و به اعتبار مسجدی که سلسله
2242 سرفصلهای قرآنی«سلسله» که جمع آن «سلاسل» میباشد به معنای مطلق زنجير است چه از جنس آهن باشد یا غیر آن. سلسله و زنجیر دامنگیر انسان میشود زیرا او را با آن میبندند و به هر جا که اراده کنند حرکت میدهند و میبرند.
- سلمان بن مضارب
1844 شخصیتهایکی از یاران امام حسین(ع) و از شهدای کربلا، سلمان فارسی
6294 شخصیتهاسلمان فارسی، دهقانزادهای ایرانی بود که هنگام ورود پیامبر اکرم(ص) به مدینه در دوازدهم ربیع الاول سال سیزدهم بعثت اسلام آورد. و حضرتش
- سلیمان بن ربیعة
1787 شخصیتهابرخی مقاتل، فردی به نام «سلیمان بن ربیعه» را به عنوان یکی از شهدای کربلا معرفی کردهاند. اطلاعاتی در مورد زندگی او قبل از قیام عاشورا به
- سلیمان بن رزین
1971 شخصیتهاسلیمان بن رزین، یکی از غلامان امام حسین(ع) و یکی از شهدای در رکاب حضرتشان بود که بر اساس نقلی مأموریت رساندن نامه امام(ع) به سران بصر
- سلیمان بن عوف حضرمی
2417 شخصیتهادر برخی منابع و در میان شهدای کربلا از شهیدی به نام «سلیمان»، «سلیمان بن عوف» و یا «سلیمان بن عوف حضرمی» نام میبرند که در روز عاشورا و در
- سموئیل (ع)
2147 سرفصلهای قرآنی«سموئیل» یکی از پیامبران بنیاسرائیل است که در قرآن کریم تصریحی در مورد نام وی
- سنت
5844 سرفصلهای قرآنی«سنّت» که جمع آن «سنن» میباشد، یکی از واژههایی است که در قرآن کریم هم به معنای راه و روش خداوند و هم به معنای شیوه زندگی جوامع بارها مورد استفاده قرار گرفته است. کتب لغوی «سنّت
طبقه بندی موضوعی
موضوعات جانبی
پرسش های اتفاقی
-
آیا در روایات در مورد خربزه سخنی به میان آمده است؟ اینکه گفته میشود خوردن خربزه به صورت ناشتا به فلجشدن میانجامد، ریشه در روایات دارد؟!
10200 حدیث 1400/09/29در بعضی از روایات با برشمردن فوائد و منافع خربزه(بطّیخ)، به خوردن آن سفارش شده است. البته روایاتی هم در مضرات این محصول جالیزی وجود دارد که جدا از بررسی سندی به برخی از آنها اشاره میکنیم:امام علی(ع): «خربزه پیه زمین است و
-
آیا دو جنبه وجودی در انسان (روح و بدن) مؤید پلورالیسم و کثرت گرایی است؟
13426 انسان شناسی 1390/03/31سؤال حاضر مربوط به مسئله علاقه نفس به بدن است که چهار قول درباره آن وجود دارد: قول به مادیت نفس، قول به ثنویت وجودی انسان (جدایی نفس و بدن)، قول به "جسمانیت الحدوث و روحانیت البقا" بودن نفس، و قول به تثلیث وجودی انسان ...
-
آیا خدا قادر نبود عالم را در آن واحد خلق کند؟ پس چرا در شش روز خلق کرد؟
67422 آفرینش انسان و جهان 1389/08/18قدرت خداوند نامحدود است و آنچه در تعریف قدرت خداوند آمده این است که اگر بخواهد انجام می دهد و اگر نخواهد انجام نمی دهد ،هیچ چیزی از زیر سلطه قدرت خداوند متعال خارج نیست، اما این که عالم را در ...
-
معنای «اصل برائت» چیست؟
45548 مبانی فقهی و اصولی 1391/10/21استنباط در فقه شیعی به ویژه در دورههای متأخّر، بر دو مرحله مبتنی است؛ نخست، جستوجو از دلیل حکم شرعی؛ یعنی کتاب، سنّت، اجماع و عقل. دوم، رجوع به اصول عملی.اصل عملی، اصطلاحی است در اصول فقه به معنای قواعدی که در موارد بروز ...
-
منظور از «عرجون قدیم» در آیه 39 سوره یاسین چیست؟
8107 1402/03/06واژه «عرجون» در لغت عربی به شاخه خرمایى گفته میشود که کهنه، خشک و خمیده به شکل کمان باشد.[1] شاخهای که به دلیل حمل خوشههای سنگین خرما به حالت منحنی در میآید و حتی بعد از چیدن خرما نیز به همان حالت باقی میماند.[2] و «قدیم» نیز ...
-
رنگهای موجود در پرچم جمهوری اسلامی ایران نشان از چیست و یا آرم «الله» موجود در آن، برگرفته از نقش مبارکی است که پیامبر(ص) بر روی شنها نگاشته بود؟
4614 بیشتر بدانید 1400/03/06پرچم جمهوری اسلامی ایران سه نوار هماندازهی افقی سبز و سفید و سرخ دارد. این رنگها در پرچم قبل از انقلاب اسلامی وجود داشته و بعد از آن نیز تغییری نیافته و تنها موارد ذیل به عنوان اینکه هر رنگی نماد چیست، اعلام شده است:رنگ ...
-
کاتبان حدیث شیعه در قرن اول چه کسانی بودند؟
11353 درایه الحدیث 1393/01/30بر اساس اخبار و شواهد تاریخی، امام علی(ع) نخستین کسى است که روایات و احادیث رسول خدا(ص) را جمعآورى نموده و کتاب مخصوصى در این موضوع نوشته و املا کرده است. مصحف امام علی(ع)، مصحف فاطمه(س)، صحیفه سجادیه، از جمله کتابهایی است که توسط خود معصومان(ع) نگاشته شده ...
-
در جمله شهادت(اشهد ان لا اله الا الله)، آوردن صیغه نفى قبل از اقرار و اثبات (بر یگانگى پروردگار) چه وجهى دارد؟
19008 ادله نقلی 1392/12/20شهادتین مرکب از دو شهادت است که شهادت اول( اشهد ان لا اله الّا الله) برای اقرار و اثبات توحید و یگانگی و اختصاص الوهیت به پروردگار جهان است، و شهادت دوم(اشهد انّ محمداً رسولُ اللّه)، فقط برای اقرار و اثبات رسالت پیامبر اسلام(ص) است نه اختصاص رسالت ...
-
آیا تأکید روایات بر خوردن گوشت در فاصلههای زمانی معین، فقط ناظر به دفعات آن است، یا مقدار و کیفیت آنرا نیز شامل میشود؟
5220 خوردن و آشامیدن 1399/11/08در روایات به پرهیز از زیادهروی در خوردن گوشت سفارش شده است؛ اما از سوی دیگر، امامان معصوم(ع) خوردن گوشت را به اندازهی نیاز سودمند دانستهاند.[1]در همین راستا، حسین بن خالد از امام رضا(ع) پرسید: مردم میگویند هر کسی سه روز ...
-
آیا نام مبارک علی اولین بار که برای نامیدن بشر بهکار رفته بر روی حضرت علی(ع) گذاشته شده، یا قبل از آنحضرت بر روی کسی بوده است؟
22482 خصوصیات و مناقب 1392/07/16آنچه درباره نامگذاری حضرت علی بن ابیطالب(ع) در روایات آمده، این است که فاطمه بنت اسد، مادر امام علی(ع) میگوید: «وقتی میخواستم از کعبه خارج شوم، کسی مرا صدا زد و گفت: ای فاطمه! نامش را علی بگذار؛ زیرا او علی و بلند مرتبه است. خدای والا مقام ...
پربازدیدترین ها
-
سریع الاستجابه ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
938012 دعا 1386/03/09دعاهای زیادی از امامان معصوم(ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابه هستند، که ذکر متن آنها در اینجا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره میشود؛ مانند: دعای توسل، دعای فرج، دعای اسم اعظم، دعای ...
-
پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتابهای آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
901133 پیامبران و کتابهای آسمانی 1387/02/31واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهانشمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
-
تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
818993 معصومین 1387/06/05شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عدهای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
-
معنای ذکر «لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم» چیست و این ذکر چه آثار و برکاتی دارد؟
798358 حدیث 1396/06/14«لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ»؛ یعنی هیچ نیرو و توانى جز از سوى خداوند بلندمرتبه و بزرگ نیست. واژه «حول» در لغت به معنای حرکت و جنبش،[1] و «قوّة» به معنای استطاعت و توانایی است.[2] بنابر ...
-
آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه میکند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت میکند؟
705048 Practical 1390/07/12نفرین در آموزههای دینی ما مسئلهای شناخته شده است، چنانکه در آیات و روایات آمده است:«بریده باد هر دو دست ابولهب»؛ «از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان میرود». و... .منتها همانگونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، و هر دعایی از هر فردی قرین اجابت نیست، ...
-
حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
669823 Laws and Jurisprudence 1387/05/23زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و ...
-
عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
655352 Practical 1391/02/11عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمیکند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه میشود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
-
طبق فتوای رهبر، نماز مغرب و عشا چه زمانی قضا می شود؟
649631 Laws and Jurisprudence 1385/10/20پاسخ دفتر مقام معظم رهبری: آخر وقت نماز مغرب و عشا نصف شب شرعى است (15/11 ساعت بعد از ظهر شرعی) و احتیاط آن است که اگر تا آن موقع نماز را نخوانده است، تا طلوع فجر به قصد ما فىالذمّه[1] بهجا آورد و پس از آن نماز قضا مىشود
-
آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
616075 Laws and Jurisprudence 1387/12/04در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
-
آیا گفتن اذان و اقامه در نماز واجب است، و آیا میتوان با یک اذان و اقامه، چند نماز خواند؟
605781 وضو، اذان و نماز 1388/11/13برخی از فقهای گذشته، مثل ابن عقیل و ابن جنید، اذان و اقامه را واجب میدانند.[1] اما اکثر مراجع معظم تقلید در احکام اذان و اقامه میفرمایند: برای مرد و زن مستحب است پیش از نمازهای یومیّه(نمازهای واجبی که در هر روز خوانده میشود) اذان و ...
- زید بن حسین بن علی
